اسمت چیه؟

دوستی تعریف می کرد: نام مادربزرگ پدری ام «هدهد» بود. با ما زندگی می کرد. صدایش می کردیم «ننه آقا»!

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، مامور سرشماری آمده بود آمار بگیرد. او در دفتر بزرگی که همراه داشت اسم ما مردم را می نوشت. یادم هست ننه آقا جلوی در خانه قدیمی مان نشسته بود. من هفت، هشت ساله بودم. آمارگیر سلام کرد، کنار مادربزرگم نشست و دفترش را باز کرد.
ننه آقا با همان قیافه اخم آلود به جوان غریبه که دفتر بزرگش را باز کرده بود، چپ، چپ نگاه کرد. جوان توضیح داد و از او خواست اسمش را بگوید.
- نمی گم!
- چرا مادرجان؟ باید بگی من بنویسم! من مامورم، باید اسم همه را توی این دفتر بنویسم.
- آخه اسممو بگم، می خندی!
- نه، مادرجان! این حرفا چیه؟ بگو من اینجا بنویسم!
جوان آمارگیر، روی دفتر خم شد و منتظر جواب ننه آقایم ماند.
- من میدونم، بگم می خندی!.... هدهد!
و آمارگیر زد زیر خنده.
- دیدی گفتم، می خندی!
آن جوان تا لحظه ی آخر که اطلاعات دیگر را می پرسید و یادداشت می کرد، خنده از لبانش محو نشد.
دانش آموز دوران ابتدایی که بودم یک همکلاسی داشتم که اسمش « افسونگر» بود. خداحفظش کند هر کجا که هست. او با این اسم کمی مشکل داشت. بچه های کلاس به جای اینکه اسمش را بگویند، صدایش می کردند «جادوگر»! بعد هم می زدند زیرخنده. افسونگر، اول اول ها با بچه ها دعوا می کرد؛ اما طفلک بعدها از این دعوا کردن خسته شد و با بچه ها می خندید. بعید می دانم این خنده ها از روی دل خوش بود بلکه زورکی می خندید. شاید دیگر خسته شده بود از اینکه با بچه ها سر جنگ داشته باشد بابت اسم زیبا و البته کمی غیر عادی اش.
راست است که می گویند، داشتن اسمی زیبا و خوش آهنگ نه تنها احساس اعتماد به نفس فرد را افزایش می دهد که موجب می شود دیگران به طور مثبت تری به او نگاه کنند. درست مثل ننه آقا که سنی از او گذشته بود و باز هم اعتماد به نفس نداشت تا اسمش را بگوید چرا که فکر می کرد همان جوان مامور سرشماری نیز با شنیدن اسم هدهد، حتی اگر احساس مثبتی هم می داشت، حداقل خنده اش می گرفت که گرفت.
بر اساس یک بررسی که در دانشگاه نورث وسترن در ایلینویز آمریکا انجام شده است، مغز انسان به محض شنیدن اسمی که تلفظ می شود پالس هایی را ارسال و دریافت و با توجه به اسم فرد درباره او قضاوت می کند. در واقع روشی که ما را با آن صدا می زنند یک نماد و یک آینه است. در واقع اسم همانند یک کارت ویزیت، معرف و بیانگر شخصیت درونی ما می شود.
محققان این دانشگاه به این نتیجه رسیده اند، آوا و معنایی که یک اسم دارد مستقیما روی رفتار و قضاوت دیگران نسبت به ما اثر می گذارد. درست مثل اسم افسونگر که بچه های کلاس ما به او جادوگر می گفتند. یکی از بچه ها مدام به افسونگر می گفت: جادوگر! هر روز چند تا جادو می کنی؟! بعد هم با خنده از کنار افسونگر رد می شد.
دانشمندان این دانشگاه به این نتیجه رسیده اند که آهنگ و معنای اسم یک فرد حتی روی تولید هورمون های اکسیتوسین، دوپامین و اندورفین نیز اثر می گذارد. می توانیم بگوییم نامی که ما را بدان می خوانند روی پیشرفت ما تاثیر می گذارد.
آنچه که پژوهشگران دریافته اند شاید تمام آنان با این نظر موافق باشند که باید نامی نیکو روی فرزندان گماشت که نه والدین و نه فرزندان در آینده با آن نام دچار مشکل نشوند. این همان چیزی است که در دین ما نیز مورد تاکید قرار گرفته است.
شاید مشکل داشتن والدین در آینده با نامگذاری فرزندشان کمی عجیب به نظرآید اما محققان انگلیسی با بررسی سه هزار خانواده دریافته اند که یک پنجم والدین از اسمی که برای فرزندان خود انتخاب کرده اند پشیمان هستند!
در زمان حاضر هم کتاب های راهنما برای انتخاب نام وجود دارد و هم اینکه به گفته ابوترابی، سخنگوی سازمان ثبت احوال، در این سازمان سامانهای برای راهنمایی نامگذاری وجود دارد که وقتی فردی برای نامگذاری مراجعه میکند میتواند بر اساس حروف الفبا نام مورد نظر خود و فراوانی آن را بیابد.
ابوترابی در عین حال می گوید:سازمان ثبت احوال نیز هیچ محدودیتی در جهت بررسی نام ندارد اما محدودیتهایی بر اساس قوانین و مقررات دارد. یعنی اگر فردی نامی برای فرزندش انتخاب کند ولی در اسامی موجود در سامانه نباشد نام را با مستندات تقاضا میکند و این نام در کمیته تشخیص نام توسط صاحب نظران در بخشهای مختلف بررسی میشوند.

** تغییر نام ها هر سال بیشتر می شود
سخنگوی سازمان ثبت احوال اظهار می دارد: در گذشته تغییر نام از طریق مراجع قضایی و دادگاهها انجام میشد؛ اما ثبت احوال کشور در جهت تسهیل در ارائه خدمات، بعضی از نامهای قابل تغییر را پذیرفته است و نیازی به مراجع و محاکم قضایی وجود ندارد.
وی می گوید: در سال 96 در 12 ماهه سال شاهد 112 هزار و 402 مورد تغییر نام بودهایم. همچنین در سال 95، 97 هزار و 931 نفر تغییر نام دادهاند و در 9 ماهه سال 97 نیز 57 هزار و 883 نفر نیز برای تغییر نام مراجعه کردهاند. از طرفی در بحث تغییر نام در 12 ماهه سال 95، 210 هزار و 859 نفر تقاضای تغییر نام داشتند که انجام شد و در 12 ماهه سال 96 نیز بیش از 203 هزار و 47 مورد تغییر نام خانوادگی داشتیم. در 9 ماهه سال 97، 136 هزار و 425 مورد تغییر نام خانوادگی داشتهایم.
از اظهارات ابوترابی این نکته بر می آید که شمار تغییر نام ها ، طی سال های اخیر افزایش یافته است. البته این مقام مسوول در ثبت احوال به این نکته اشاره نمی کند که این تغییر نام ها چگونه صورت گرفته است. مثلا آیا نام ها به سمت نام های مذهبی تغییر یافته، نامی سنتی بوده که مدرن شده است شاید هم برعکس.

** 727 نام جدید تصویب شد
ثبت احوال راه را برای نام های جدید نیز باز کرده است به گونه ای که ابوترابی از 865 نام جدید از سوی افراد اشاره می کند که کارشناسان ثبت احوال در 29 جلسه ای که برگزار کرده، 728 نام را تصویب و 137 تای دیگری را رد کرده اند.
به هر حال برخی از هموطنان ما با تغییر نام خود هنوز هم دست و پنجه نرم می کنند که البته این، حق آنان است که با هر نامی که احساس بهتری به آن دارند به زندگی خود ادامه دهند و اگر با نامی راحت نیستند بهتر است که برای همیشه آن را پاک کنند اما چه بهتر که از همان اول با وسواس و دقت بهتری نامگذاری انجام شود تا فرزندان در آینده با این مشکل مواجه نشوند.
لیلا خطیب زاده

انتشار: 6 / 11/ 97

در حاشیه تقسیم دانشکده توانبخشی بین بنیاد مستضعفان و دانشگاه ایران ؛ دانشکده دو نیمه...